Category Archives: Uncategorized
វីដេអូបង្រៀនពីចម្ងាយថ្នាក់ទី១១
មេរៀនទី៣ ដំណុះដំណាលកោសិកា និងរូបផ្គុំសារពាង្គកាយរស់
Heart’s anatomy
បេះដូងគឺជាសរីរាង្គដែលបង្កឡើងពីសាច់ដុំពិសេសរួមមានសាច់ដុំបេះដូងនិងសាច់ដុំរលីងដែលមានលក្ខណៈស្រដៀងសាច់ដុំក្រហមឆ្នោតដែរហើយមានលក្ខណៈប្រហោង។វាមាននាទីសម្រាប់រុញសារធាតុរាវជាពិសេសឈាមទៅកាន់គ្រប់សរីរាង្គ។
ប្រវត្តិ ចូហាន ម៉ង់ដែល(១៨២២-១៨៨៤)
ចូហាន ម៉ង់ដែល ក្រេក័រ ចូហាន ម៉ង់ដែល កើតនៅថ្ងៃ ២០ កក្កដា ១៨២២ ស្លាប់នៅថ្ងៃ ៦ មករា ១៨៨៤ គាត់ជាអ្នកវិទ្យាសាស្ត្រជនជាតិអូទ្រីស តែនិយាយភាសាអាឡឺម៉ង់។ម៉ង់ដែល បានកើតនៅក្នុងគ្រួសារកសិករមួយនៅភូមិ ហេនស៊ិនឌ័រ តំបន់ស៊ីលសៀន នៃចក្រភពអូទ្រីស (តែជាផ្នែកមួយនៃសាធារណរដ្ឋឆែកសព្វថ្ងៃ) និងត្រូវបានកគេទទួលស្គាល់នៅជំនាន់ក្រោយថាជាស្ថាបនិកនៃវិទ្យាសាស្ត្រពន្ធុវិទ្យា ឬ សេនេទិច។ស្នាដៃគាត់ត្រូវបានរកឃើញចន្លោះឆ្នាំ ១៨៥៦ និង ១៨៦៣ ដោយគាត់បានបង្កាត់សណ្តែកព័រ និងភាវរស់ផ្សេងៗទៀត ហើយបានបង្កើតជាច្បាប់តំណពូជ ឬ ច្បាប់នៃមរតក ម៉ង់ដែល ។ គាត់បានបោះពុម្ពផ្សាយស្នាដៃរបស់គាត់នៅឆ្នាំ ១៨៦៦ ដោយបង្ហាញពីសកម្មភាពនៃ “ កត្តា ” ដែលមើលមិនឃើញដែលសព្វថ្ងៃគេស្គាល់ថាជាហ្សែនក្នុងការកំណត់លក្ខណៈនៃសារពាង្គកាយ។ ជីវិត និង អាជីព ម៉ង់ដែល គាត់ជាកូនប្រុសរបស់លោកអង់តូនីស និង អ្នកស្រីរ៉ូស៊ីន (Schwirtlich) ម៉ង់ដែល មានបងស្រីចាស់ម្នាក់ឈ្មោះ វើរ៉ូនីកា និងម្នាក់ទៀតឈ្មោះ ថេរ៉េសា ។ ពួកគេបានរស់នៅនិងធ្វើការនៅកសិដ្ឋានមួយដែលត្រូវបានគ្រប់គ្រងដោយគ្រួសារម៉ង់ដែលContinue reading “ប្រវត្តិ ចូហាន ម៉ង់ដែល(១៨២២-១៨៨៤)”
សេចក្តីផ្តើម ជីវវិទ្យា
ជិវវិទ្យា ជាវិទ្យាសាស្ត្រដែលសិក្សាពីជីវិតទាំងឡាយ ដែលរួមបញ្ចូលទាំងមុខវិជ្ជារងជាច្រើនដូចជា គីមីជីវៈ ជីវៈម៉ូលេគុល សរីរវិទ្យា កោសិកាវិទ្យា សេនេទិច ទ្រឹស្តីវិវត្តន៍ អេកូឡូស៊ី………….ល។ពាក្យ ជីវវិទ្យាបានមកពីពាក្យក្រិក Bio មានន័យថា ជីវិត និងពាក្យផ្នត់ចុង Logia មានន័យថា សិក្សាអំពី។ហើយពីនេះត្រូវប្រើកម្លាយដោយភាសាអាឡឺម៉ង់ (Biologie) នៅឆ្នាំ ១៧៩១។មុខវិជ្ជានេះដែលត្រូវបានបែងចេញពីមុខវិជ្ជា ធម្មជាតិទស្សនវិជ្ជា ដែលបានសិក្សាក្នុងអរិយធម៌ចំណាស់ៗដូចជា មេស៊ូប៉ូតាម៉ី អេស៊ីប ឥណ្ឌា និង ចិនជាដើម។ក៏ប៉ុន្តែ ជីវវិទ្យាទំនើបបែរជាមានក្នុងកម្មវិធីសិក្សាក្នុងអរិយធម៌ក្រិកបុរាណទៅវិញ។ខណៈនោះការសិក្សា វេជ្ជសាស្ត្រ ជាផ្លូវការគឺមានកាលបរិច្ឆេទត្រលប់ទៅសម័យកាល អ៊ីប៉ូក្រាតទៅវិញ។ អារីស្តូត (៣៨៤ម.គ-៣២២ម.គ) ដែលជាអ្នកបានរួមចំណែកយ៉ាងសន្ធឹកសន្ធាប់បំផុតចំពោះការអភិវឌ្ឍនៃជីវវិទ្យា ។ សំខាន់ជាពិសេសគឺប្រវត្តិសត្វរបស់លោក និង ស្នាដៃដទៃទៀត ដែលជាកន្លែងដែលលោកបានបង្ហាញភាពល្អៀងនៃធម្មជាតិ និង ក្រោយមកទៀតស្នាដៃពិសោធបន្ថែមមួយចំនួន ដែលផ្ដោតលើសហេតុកម្មជីវសាស្ត្រ និង នានាភាពនៃជីវិត ។ អ្នកស្នងអារីស្តូត(Aristotle) នៅឯសមាគមបញ្ញាវ័ន្ត គឺលោក ធីអូប្រាសទឹស (Theophrastus) បានសរសេរបន្តបន្ទាប់នូវសៀវភៅជាច្រើនអំពីរុក្ខសាស្ត្រ ដែលបន្សល់ទុកជាការរួមចំណែកដ៏សំខាន់បំផុត នៃអតីតកាលដ៏យូរលង់ចំពោះវិទ្យាសាស្ត្ររុក្ខជាតិជាច្រើន ទោះបីជាពេលនោះនៅក្នុងមជ្ឈិមសម័យក៏ដោយ ។ ជីវវិទ្យាបានចាប់ផ្ដើមអភិវឌ្ឍយ៉ាងលឿន និង លូតលាស់Continue reading “សេចក្តីផ្តើម ជីវវិទ្យា”
The Journey Begins
Thanks for joining me! Good company in a journey makes the way seem shorter. — Izaak Walton
រៀនជីវវិទ្យាតាមប្រព័ន្ធអេឡិចត្រូនិក 