Tag Archives: biology
Heart’s anatomy
សេចក្តីផ្តើម ជីវវិទ្យា (តចប់)
ការជឿនលឿនខាងបច្ចេកវិទ្យាមីក្រូទស្សន៍ក៏មានឥទ្ធិពលយ៉ាងខ្លាំងទៅលើការស្រាវជ្រាវជីវសាស្ត្រដែរ។ នៅដើមសតវត្សរ៍ទី ១៩ អ្នកជីវវិទូមួយចំនួនបានចង្អុលបង្ហាញពីសារៈសំខាន់សំខាន់នៃកោសិកា។ បន្ទាប់មកនៅឆ្នាំ ១៨៣៨ Schleiden និង Schwann បានចាប់ផ្តើមផ្សព្វផ្សាយគំនិតជាសកលដែលថា (១) ឯកតាមូលដ្ឋានគ្រឹះនៃសារពាង្គកាយគឺកោសិកា និង (២) ដែលកោសិកានីមួយៗមានលក្ខណៈពិសេសទាំងអស់នៃជីវិតទោះបីជាពួកគេប្រឆាំងនឹងគំនិតដែលថា (៣) កោសិកាទាំងអស់បានមកពីការធ្វើចំនែកកោសិកាផ្សេងទៀត។ សូមអរគុណដល់ការងាររបស់រ៉ូបឺតរ៉េក និង រ៉ូឌ្រីហ្គោឌូឆូវទោះយ៉ាងណានៅទសវត្សឆ្នាំ ១៨៦០ អ្នកជីវវិទូភាគច្រើនបានទទួលយកគោលការណ៍ទាំងបីនៃអ្វីដែលត្រូវបានគេស្គាល់ថាជាទ្រឹស្តីកោសិកា។ ទន្ទឹមនឹងនេះ តាក់សូណូមី និង ចំណាត់ថ្នាក់ភាវរស់ បានក្លាយជាការផ្តោតអារម្មណ៍របស់អ្នកប្រវត្តិសាស្រ្តធម្មជាតិវិទ្យា។ លោកការ៉ូលីស លីណេ បានបោះពុម្ពផ្សាយ តាក់សូណូមី សម្រាប់ធម្មជាតិពិភពលោកក្នុងឆ្នាំ ១៧៣៥ (ការប្រែប្រួលដែលត្រូវបានប្រើតាំងពីពេលនោះមក) ហើយនៅទសវត្សឆ្នាំ ១៧៥០ គាត់បានបង្ហាញឈ្មោះវិទ្យាសាស្ត្រសម្រាប់ប្រភេទសត្វទាំងអស់របស់គាត់។ លោកហ្សកស៍ – ល្វីសឡេឡិន, ខុតដឺប៊ូហ្វុន បានចាត់ទុកប្រភេទសត្វជំនាន់ដើម និង ទម្រង់មានជីវិត ដែលអាចទទួលយកបាន – ថែមទាំងបង្ហាញពីសំណើនៃ បុព្វរួម។ ទោះបីជាគាត់ត្រូវបានគេប្រឆាំងនឹងគំនិតវិវត្តន៍ភាវរស់របស់គាត់ក៏ដោយក៏ Buffon គឺជាឥស្សរជនសំខាន់មួយនៅក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រនៃគំនិតវិវត្ភភាវរស់។ ការងាររបស់គាត់បានជះឥទ្ធិពលលើទ្រឹស្តីវិវត្តទាំងឡាម៉ាក និង ដាវីន។ ការគិតអំពីការវិវត្ដន៍មានដំបូងពីស្នាដៃរបស់Continue reading “សេចក្តីផ្តើម ជីវវិទ្យា (តចប់)”
ប្រវត្តិ ចូហាន ម៉ង់ដែល(១៨២២-១៨៨៤)
ចូហាន ម៉ង់ដែល ក្រេក័រ ចូហាន ម៉ង់ដែល កើតនៅថ្ងៃ ២០ កក្កដា ១៨២២ ស្លាប់នៅថ្ងៃ ៦ មករា ១៨៨៤ គាត់ជាអ្នកវិទ្យាសាស្ត្រជនជាតិអូទ្រីស តែនិយាយភាសាអាឡឺម៉ង់។ម៉ង់ដែល បានកើតនៅក្នុងគ្រួសារកសិករមួយនៅភូមិ ហេនស៊ិនឌ័រ តំបន់ស៊ីលសៀន នៃចក្រភពអូទ្រីស (តែជាផ្នែកមួយនៃសាធារណរដ្ឋឆែកសព្វថ្ងៃ) និងត្រូវបានកគេទទួលស្គាល់នៅជំនាន់ក្រោយថាជាស្ថាបនិកនៃវិទ្យាសាស្ត្រពន្ធុវិទ្យា ឬ សេនេទិច។ស្នាដៃគាត់ត្រូវបានរកឃើញចន្លោះឆ្នាំ ១៨៥៦ និង ១៨៦៣ ដោយគាត់បានបង្កាត់សណ្តែកព័រ និងភាវរស់ផ្សេងៗទៀត ហើយបានបង្កើតជាច្បាប់តំណពូជ ឬ ច្បាប់នៃមរតក ម៉ង់ដែល ។ គាត់បានបោះពុម្ពផ្សាយស្នាដៃរបស់គាត់នៅឆ្នាំ ១៨៦៦ ដោយបង្ហាញពីសកម្មភាពនៃ “ កត្តា ” ដែលមើលមិនឃើញដែលសព្វថ្ងៃគេស្គាល់ថាជាហ្សែនក្នុងការកំណត់លក្ខណៈនៃសារពាង្គកាយ។ ជីវិត និង អាជីព ម៉ង់ដែល គាត់ជាកូនប្រុសរបស់លោកអង់តូនីស និង អ្នកស្រីរ៉ូស៊ីន (Schwirtlich) ម៉ង់ដែល មានបងស្រីចាស់ម្នាក់ឈ្មោះ វើរ៉ូនីកា និងម្នាក់ទៀតឈ្មោះ ថេរ៉េសា ។ ពួកគេបានរស់នៅនិងធ្វើការនៅកសិដ្ឋានមួយដែលត្រូវបានគ្រប់គ្រងដោយគ្រួសារម៉ង់ដែលContinue reading “ប្រវត្តិ ចូហាន ម៉ង់ដែល(១៨២២-១៨៨៤)”